შინდლერის კიდობანი

პოსტი დაწერილია სპეციალურად თბილისის წიგნის ფესტივალის მიერ გამოცხადებული ბლოგერების კონკურსისათვის.

Schindler's_List_movie22 წლის წინ “შინდლერის სია” გამოვიდა ეკრანებზე და იგი დღესაც მეოცე საუკუნის ერთერთ ყველაზე ძლიერ ფილმად ითვლება. თუმცა ყოველი დიდებული სურათის მიღმა არსებობს იდეა და ეს იდეა ავსტრალიელი მწერლის, თომას კენილის წიგნი, “შინდლერის კიდობანი” გახლდათ, რომელიც ფილმის გავლენით ამერიკაშიც “შინდლერის სიად” დაიბეჭდა. ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობის კინობიბლიოთეკის სერიით დაბეჭდილ ქართულ ვარიანტსაც (მთარგმნელი – ნიკა სამუშია) სწორედ ეს სათაური შეურჩიეს; ჩემი აზრით კი კიდობანი უკეთ ესადაგება ფაბრიკას, სადაც ოსკარ შინდლერი თავისი მუშების წარმოუდგენელი საშინელებისგან დაცვას ცდილობდა.

ამ წიგნში მოთხრობილი ოსკარის გასაოცარი თავგადასავალი, უპირველეს ყოვლისა, შინდლერის წყალობით გადარჩენილი 50 ადამიანის ინტერვიუს ეფუძნება.

ავტორი პროლოგში ერთი შეხედვით რიგით წვეულებას აღწერს კომენდანტ ამონ გეთთან, გვიყვება შინდლერის გარეგნული ბრწყინვალების შესახებ, გვიხასიათებს მექალთანე ბიზნესმენს, საუბრობს მისი პატიოსნების შესახებ… მეორეს მხრივ კენილი ოსკარის დანარჩენი სტუმრებისადმი დამოკიდებულების წარმოჩენას ცდილობს, რითაც ვგებულობთ, რომ იგი არ ჰგავს გეთს, ბოშს, შერნერს თუ ჩურდას. ადამიანებს, რომლებსაც წიგნში ასე თუ ისე გაეცნობა მკითხველი და რომლებიც ყოვლად ამაზრზენ შთაბეჭდილებას ტოვებენ. ოსკარი მექალთანეა, სვამს, მფლანგველია, მაგრამ არა მათ მსგავსად ბილწი, პირიდან ბრენდის მყრალ სუნს რომ აფრქვევენ და რომელთა სისასტიკეს საზღვარი არ აქვს.

მკითხველის ნდობით თავიდანვე ზედმეტად რომ არ ვისარგებლო, ამბავი სიკეთის ჩვეულებრივი გამოვლინებით – კოცნით, ჩურჩულით, შოკოლადის ფილით – იწყება.

ავსტრალიელი მწერლის ეს სქელტანიანი ნაწარმოები სხვათა მონაყოლის მიხედვით შეიქმნა და მიზნად ისახავს არა უბრალოდ ოსკარ შინდლერის ამბის გადმოცემას, არამედ მისი მეტამორფოზის ჩვენებას. სწორედ ეს უმთავრესი მომენტი განასხვავებს წიგნსა და ფილმს ერთმანეთისაგან. ორი სხვადასხვა ნაწარმოების გმირები ამ მეტამორფოზისკენ არცთუ ერთნაირ გზას გადიან.

თომას კენილი ნაბიჯ–ნაბიჯ მიუყვება შინდლერის ცხოვრებას. მკითხველი ეცნობა ერთის მხრივ გარემოს, სადაც იზრდებოდა ეს ადამიანი, ვგულისხმობ არა მხოლოდ ოჯახს, არამედ საერთო სოციალურ ფონს. გვიყვება მისი ოჯახის, მისი ბავშვობის შესახებ 1594705შეძლებისდაგვარად რეალურად, ფაქტებზე დაყრდნობით, შელამაზების გარეშე. თუმცა წიგნი დაუჯერებლად მხატვრული, ემოციური და ჩამთრევია. ოსკარს ნათელი, ლაღი ბავშვობა ჰქონია, მერეც მზიანი დღეები იდგა მის ცხოვრებაში, სანამ…

მაგრამ შინდლერი “სუფთა სისხლის” არიელი, უძველესი გერმანული ოჯახის წარმომადგენელი იყო, მისთვის საშინელებათა ის სერია სხვანაირად დაიწყო და გააზრებითაც სხვანაირად, სხვა დროს გაიაზრა. იგი უდავოდ არ ყოფილა სასტიკი, ფანატიკოსი ადამიანი, პირიქით, მაგრამ მაინც რთულია იმ მოტივების პოვნა, რამაც საბოლოოდ ის ოსკარ შინდლერი ჩამოაყალიბა, რომელსაც დღეს ჩვენ ყველა ვიცნობთ. სწორედ ეს მოტივებია უაღრესად საინტერესო ამ წიგნში, მათი ძიება, იმ მარცვლების ძიება, რომლებმაც ოსკარის ასეთი გარდაქმნა გამოიწვიეს.

იგი შეესწრო სცენას, სადაც ბავშვებს გეტოს ქუჩაში ჩამწკრივებულებს მიაცილებენ ესესელი ჯარისკაცები. წითლებში გამოწყობილი გოგონა (ფილმის მნახველებს ძნელად თუ დაავიწყდებოდათ იგი) თავისი თვალით უყურებს, როგორ დაადგა ერთერთმა ფორმიანმა პატარა ბიჭუნას თავზე ფეხი, მიაბჯინა კეფაზე ლულა და გაისროლა. ამ სცენაში ყველაზე შემზარავი ალბათ ჩადენილი კი არა, ის იყო, რომ ბავშვების რიგის ბოლოში მიმავალმა მცველმა სამი წლის გოგონას ამ სცენის ყურების საშუალება მისცა. იმავე დღეს ოსკარი საკმაოდ ზუსტად ჩასწვდა ვითარების არსს, მოწმეების არსებობის აღარავის ეშინოდა, რადგან სჯეროდათ, რომ ძალიან მალე ეს მოწმეებიც დაიღუპებოდნენ.

Schindlers_list_red_dress

იცხაკ შტერნს, ებრაელ ბუღალტერს ყოველთვის სჯეროდა, რომ სწორედ მან ჩაყარა კვალში სათანადო თესლი.

შინდლერს პირველი შეხვედრისას, როგორც მას ახლად გამოცემული ბრძანებულება ავალდებულებდა, უთხრა, რომ ებრაელია.

_მე კი გერმანელი ვარ, – ჩაიბუზღუნა ჰერ შინდლერმა, – რა მნიშვნელობა აქვს!

ოსკარის საქმიან კითხვებს შტერნი ფრთხილად პასუხობდა, მერე კი ფილოსოფიურ თემებზეც გააბეს ლაპარაკი. მაშინ ბუღალტერმა გაიფიქრა, გონებაგახსნილი კი არის, მაგრამ კონცეპტუალური აზროვნების უნარს მოკლებულიაო.

საუბრის დასასრულს ოსკარმა ორიგინალური რამ თქვა:

_ასეთ ხანაში ძნელია, ეკლესიებმა მრევლს უქადაგოს, რომ ზეციურ მამას თუნდაც ერთი ბეღურის ბედი ანაღვლებს. ჩვენს დროში, როცა სიცოცხლე ერთ კოლოფზე იაფია, მღვდლობას ნამდვილად არ ვისურვებდი.

შტერნი დაეთანხმა და დაამატა, რომ ბიბლიიდან მოყვანილ ოსკარის ციტატას თალმუდის ეს მუხლი ზუსტად აჯამებს:

ის, ვინც ერთი ადამიანის სიცოცხლეს იხსნის, მთელ ქვეყნიერებას იხსნისო.

Advertisements

2 thoughts on “შინდლერის კიდობანი

  1. ამ წიგნზე იმდენი ვილაპარაკე და ვწერე, რაღა დავამატო :)) წარმატებები კონკურსში 🙂

    Liked by 1 person

    • მადლობა ნათ :*

      მე რაღაც ვერ ვილაპარაკე, მარა ნუ, როგორც ყოველთვის რა :დ

      Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s